Onder de schaderegeling die het Rijk met de mijnbouwbedrijven heeft afgesproken, moet de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) in totaal ruim 80.000 euro betalen, tussen 537 en 16.178 euro per adres. Daarin zijn bijkomende kosten, zoals voor schoonmaken, al meegerekend. Volgens de commissie is dat te weinig om de schade te herstellen, en het zorgt ook voor onvrede, omdat het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) meestal meer vergoedt.
De commissie wil mijnbouwschade daarom volledig kunnen vergoeden, ook als een deel ervan een andere oorzaak heeft, en met een bedrag dat genoeg is om de hele ruimte weer in orde te brengen, zoals onder de regeling van het IMG. Voor de schade die in Ekehaar en Hooghalen is gemeld, zou dat met terugwerkende kracht ook moeten gelden.
“Dit rapport voelt als erkenning voor inwoners van Ekehaar. Het bevestigt wat zij, en wij als gemeente, al langere tijd zeggen: de regeling schoot tekort,” zegt burgemeester Anno Wietze Hiemstra van Aa en Hunze.
De gemeente verwacht binnenkort een onafhankelijk evaluatierapport, en daarna een brief van de minister aan de Tweede Kamer over Ekehaar.
Kritiek van de gemeente
Op twee punten is de gemeente het niet eens met het verslag. Zo vindt de commissie het logisch dat de regels hier anders zijn dan in het Groningse aardbevingsgebied, terwijl dat maar een paar kilometer van Ekehaar ligt. In Groningen kan het IMG een vast bedrag uitkeren zonder uitgebreid onderzoek, of de schade laten herstellen in plaats van geld te geven.
“Of je nu in Groningen, Drenthe of Limburg woont: als schade is veroorzaakt of verergerd door mijnbouwactiviteiten, moet die altijd volledig en ruimhartig worden gecompenseerd,” zegt Hiemstra. “Dat mag niet afhangen van een postcode.”
Daarnaast vraagt de gemeente zich af of zo'n uitgebreid onderzoek wel nodig was. Aan externe onderzoekers is ruim 443.000 euro uitgegeven, de interne kosten niet meegerekend, terwijl er zo'n 80.000 euro aan schade is uitgekeerd. Volgens de gemeente staat dat buiten alle verhouding.
“Dit had vooraf beter georganiseerd kunnen worden,” zegt Hiemstra. “Met minder bureaucratie en meer focus op daadwerkelijk herstel.”
Vooral scheuren in metselwerk
In oktober 2023 waren er drie bevingen bij het gasveld Eleveld, die volgens de commissie door de gaswinning daar zijn veroorzaakt. Tot eind 2024 kreeg de commissie 67 meldingen van schade aan gebouwen, en een onderzoeksbureau bekeek 61 adressen ter plaatse. Het vond vooral scheuren in metselwerk en afwerking en in naden tussen bouwdelen, bijna altijd schade die er al was en door de bevingen erger was geworden. Omdat bij geen enkel gebouw de constructie was aangetast, liepen de bewoners geen acuut gevaar.