Jacobuskerk
De gotische karke van Rolde, mit een toren die van ver te zien is. Eeuwenlang kwam hier ok de Etstoel bie mekaor, de hoogste rechtbank van Drenthe.
De Jacobuskerk staot op de Kerkbrink, midden in het dörp. De toren was vroeger een baken veur reizigers van en naor Groningen, en het richtpunt bie de verkaveling van het Westersche Veld en het Oosterveld van Rolde: de kavels beginnen smal bie het dörp en worden naor buten toe breder.
Geschiedenis
Rond het jaor 900 werd op dizze plek de eerste van drei holten karken bouwd. Rond 1200 kwam d'r een grote Romaanse karke mit drei beuken, haost even breed as de huidige maor mit een körter koor. De gotische karke van noe werd tussen 1399 en 1428 bouwd: eerst de toren, waorschienlijk deur bouwmeester Johan die Werckmeister, daornao de karke. In 1427 of 1428 werd ze inwijd. In 1598, nao de Reformatie, werd hier de eerste vergadering van de protestantse kerkgemeenten in Drenthe holden.
De karke was meer as een gebedshuus. Drenthe was verdeeld in zes rechtsgebieden, de dingspelen, en Rolde was het middelpunt van het Rolderdingspel. Veur zwaore zaken was d'r de Etstoel, mit 24 gezworenen of etten, vier uut elk dingspel. De Etstoel hield drei keer per jaor zitting: in Balloo, in Rolde en in Anloo. In Rolde gebeurde dat in de Romaanse karke, en vanaf 1428 werden de zittingen van Balloo en Rolde allebei in de nieje karke holden. In 1688 verhuusde de rechtbank naor Assen. De Etstoel sprak niet allennig recht, maor stelde ok regels vast, en bleef tot 1791 het hoogste rechtscollege van Drenthe.
Restauraties
Een restauratie in 1854 pakte slecht uut: de gewelven en de triomfboog verdwenen en het dak werd verlaagd. Nao een opgraving begon in 1961 een grondige restauratie, die tot 1964 duurde. De karke kreeg heur oorspronkelijke hoogte terug, en het koorgewelf en de triomfboog werden hersteld. Daorbie werd op de plaots van een altaar een jacobsschelp vunden, een anwiezing dat Jacobus ien van de beschermheiligen was.
De gebrandschilderde ramen in het koor binnen van glazenier Joep Nicolas. Ze binnen tussen 1964 en 1968 plaatst en schonken deur onder meer de provincie Drenthe; zes d'rvan beelden de Drentse dingspelen uut.
Bezoek
De karke is nog altied in gebruuk, deur de Protestantse Jacobuskerkgemeente en de rooms-katholieke St. Jacobusstatie. Buten de diensten is ze oaverdag te bezichtigen, en d'r is een audiotour, ok iene veur kinder. Openingstieden en activiteiten staon op rolderkerk.nl. Vlak bie de karke liggen de hunebedden D17 en D18.
