Hunebed D17
Hunebed D17, ok Rolde Noord noemd, ligt op de es bie de Jacobuskerk in Rolde. Het is ruum viefduuzend jaor oald en ziet d'r, aans as buurman D18, nog uut as een ruïne.
Hunebed D17 ligt ten noordoosten van het dörp, op de es bie het karkhof en de Jacobuskerk. Op zo'n 200 meter afstand ligt hunebed D18, ok wel Rolde Zuid noemd. D18 is opknapt en ziet d'r netjes uut; D17 hef meer weg van een ruïne. Omdat ze vlak bie de karke liggen, loop ie d'r vanuut het dörp zo hen.
Het hunebed is bouwd tussen 3400 en 3200 veur Christus, deur luu van de trechterbekercultuur. Het is 13,9 meter lang en 3,8 meter breed. D'r liggen acht dekstenen, al liggen die niet allemaol meer op hun oorspronkelijke plek. Wieder telt het 15 draagstenen, twee sluitstenen en twee poortzijstenen. De ingang ligt an de zuudkant.
Geschiedenis
De oldste vermelding is waorschienlijk een brief uut 1547 van de monnik Antonius van Schoonhoven. Hij schrifft over de 'Zuilen van Hercules' in Rolde, mit daorop een offersteen. Volgens hum werden hier veur de komst van Bonifatius mensen offerd: veural vreemdelingen moesten deur een nauwe deurgang onder de stenen kruipen, terwijl ze mit mest bekogeld werden. Hij noemt het geheel 's Duvels Kut. Of hij D17 bedoelde, is niet zeker; het kan ok om D18 of D10 gaon.
In 1706 onderzochten S. Hofstede en schulte Kymmell het hunebed. Ze vonden een blauwe pot mit vergulde strepen. De boermarke van Rolde wilde D17 en D18 later openbaar verkopen, maor Gedeputeerde Staten van Drenthe protesteerden. Uuteindelijk kocht het Rijk de twee hunebedden veur 150 gulden: D17 in 1872, D18 een jaor later.
In juli 1878 legden de Engelse oudheidkundigen William Collings Lukis en sir Henry Dryden de Drentse hunebedden vast in metingen, beschrievingen en aquarellen. Bie D17 telden zij zeuven dekstenen en zeuventien draagstenen, en ze zagen dat een eik het graf beschadigd had. Hun wark is nog steeds een bron veur onderzoekers. Archeoloog Albert Egges van Giffen schreef in 1925 dat het hunebed "in droevigen staat" was. In 1964 is zöcht naor kransstenen, maor die binnen niet vunden. Tussen 1957 en 1965 is het hunebed restaureerd.
D17 is ien van de vaakst afbeelde hunebedden van Nederland. Het staot op schilderijen, tegels en veul olde ansichtkaarten.
